على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

771

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تاته ( taattoh ) م . ع . خود را ديوانه ساختن . مر . تعته ( taattoh ) . تاتى ( taatti ) م . ع . تاتى الى الامر : آماده شد و حاصل گشت آن كار از براى من و تاتى له : رفق و نرمى كرد . و آمد او را از جهتى كه حاصل شود . و جاء فلان يتاتى لمعروفك : آمد فلان در حالتى كه متعرض معروف و احسان تو بود . تاتى ( taattiy ) م . ع . اتيت الماء تاتية و تاتيا : آسان كردم راه آب را . تاتيب ( ta'tib ) م . ع . اتب الثوب تاتيبا ( مجهولا ) : اتب گردانيده شد جامه . و اتبه الاتب : پوشانيد او را اتب . تاتية ( ta'teyat ) م . ع . چون واوى باشد آمدن كسى را و آوردن . و چون يائى بود بمعنى تاتى است . مر . تأتى . تاتير ( ta'tir ) م . ع . زه كردن كمان يق اتر القوس تأتيرا . تأتيم ( ta'tim ) م . ع . دو راه زن را يك گردانيدن يق اتم المراة تأتيما . تأتين ( ta'tin ) م . ع . بچه نگونسار زادن زن . تاتينا ( t tin ) ا . پ . باشه كه مرغ شكارى است از جنس زرد چشم . تاثث ( taassos ) م . ع . اثاث گرفتن چيزى و بسيار شدن كالاى كسى و يافتن مال . تاثر ( taassor ) م . ع . پذيرفتن اثر چيزى و قبول اثر كردن . تائف ( taassof ) م . ع . احاطه كردن . و نهان خانه ساختن . و لازم گرفتن كسى را و الفت كردن باوى . و پيروى كردن كسى را . و الحاح كردن بر كسى . و همواره برانگيختن كسى را . تاثل ( taassol ) م . ع . بن گرفتن و محكم و استوار شدن . و گرفتن خواربار . و تاثل الرجل : بزرگ شد مرد . و تاثل المال : گرد آورد مال را . و تأثل البئر : كند چاه را . و تاثل الشيئى : فراهم آمد اين چيز . و تاثلته انا : فراهم آوردم اين را ( لازم و متعدى است ) . تاثم ( taassom ) م . ع . توبه كردن از گناه و سوگند خوردن بر آن و خود را بزه كار ديدن . تأثيث ( ta'sis ) م . ع . اثثه تاثيثا : پى سپر و آسان و بمراد كرد آن را . تآثير ( ta sir ) ع . ج . توثور . تأثير ( t'asir ) م . ع . گذاشتن در چيزى اثر و نشان را يق اثر فيه تاثيرا . تأثير ( ta'sir ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اثر كردگى و قبول اثر . و درايش و هنايش . و تأثير كردن : قبول اثر كردن و منفعل شدن . تأثيرات ( ta'sir t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مؤثرات . و آثار كواكب . تأثيف ( ta'sif ) م ع . اثفه تأثيفا : طلب كرد آن را . و اثف القدر تأثيفا : نهاد ديگ را بر ديگ‌دان . تأثيل ( ta'sil ) م . ع . اثله تأثيلا : با اصل و استوار كرد آن را . و اثل المال : زكات داد مال را و اصل گردانيد آن را يعنى بضاعت خود ساخت و گرد آورد مال را . و اثل ملكه : افزود ملك خود را . و اثل اهله : پوشانيد اهل خود را بهترين لباس و احسان كرد با ايشان . و اثل الرجل : صاحب بسيار مال شد آن مرد . تأثيم ( ta'sim ) م . ع . گناه كردن و كردن كارى كه حلال نباشد و اثمه تأثيما : گفت او را كه تو گناه كردى . تاج ( t j ) ا . ع . افسر . ج : تيجان . و يق العمائم تيجان العرب . و اخ . نام خانه‌اى در بغداد مر معتضد را . و ذو التاج : لقب چند نفر از معارف عرب . تاج ( t jj ) م . ع . سخت گرم شدن روز مر . تأجج ( taajjoj ) . تاج ( t j ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - افسر و ديهيم . و كلاهى كه براى پادشاهان از طلا و جواهر مىسازند . و داهم و داهيم و داهول و داهون . و نوعى از كلاه بلند . و طره و كاكل و گوشت پارهء سرخ كه بر سر مرغان است و پوب نيز گويند . و تاج خروس : جوج و خوچ يعنى گوشت پارهء سرخى بر سر خروس . و گلى كه بستان افروز نيز گويند . و تاج الملوك : قسمى از اقونيطون . و تاج سعدان : زحل . و تاج فيروزه : آسمان . و افسر كيخسرو و تاج گردون : خورشيد . و تاج كيخسرو : خورشيد . و تاج كيانى : افسر پادشاهى . و تاج گل دستهء گل . و تاج مفخرت : تاج جلال . تاج‌بخش ( t j - baxc ) ص . پ . پادشاهى كه پس از غالب شدن بر پادشاه ديگر ممكت وى را به او بخشد . تاج‌بخشى ( t j - baxci ) ا . پ . عفو و بخشش تاج . و تاج بخشى كردن : عفو كردن از پادشاه مغلوب و ملك را بوى بخشيدن . تاج برسم ( t j - barsam ) ا . پ . تدبيرى كه بدان نيك و بد طعام معلوم مىگردد . تاجپوش ( t j - puc ) ص . پ . خروس تاجدار . و هدهد . تاجة ( t jat ) ا خ . ع . ملكهء يمن و دختر ذو الشفر كه معاصر با حضرت يوسف بود . تاج تاش ( t j - t c ) ا . پ . خداوند و مالك تاج . تاجج ( taajjoj ) م . ع . تاججت النار :